
Steeds minder bestelauto’s met emissieklasse 5 (Euro 5) rijden de zero-emissiezones in. Het aandeel uitstootvrije bussen groeit. Dat staat in de negende monitoringsbrief die de staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat op 14 oktober 2026 naar de Tweede Kamer stuurde. In dezelfde brief staat ook dat een paar gemeenten afwijken van hun plannen.
De brief gaat over juni, juli en augustus 2026. De Kamer krijgt hem voortaan eens per kwartaal, en niet meer elke twee maanden.
Wat staat er in de brief?
Euro 5-bussen nemen af. In augustus 2025 was ongeveer 17 procent van de bestelautopassages in de zones een bus met emissieklasse 5. In augustus 2026 was dat nog ongeveer 13 procent. Een passage is één keer de zone inrijden, dus het gaat niet om het aantal bussen.
Meer elektrische bussen. Het aandeel uitstootvrije bestelautopassages steeg in dezelfde periode van 11 naar 14 procent.
Bijna iedereen voldoet. Per gemeente voldeed 99,41 tot 99,99 procent van de passages van bestel- en vrachtauto’s aan de regels. Voertuigen met een vrijstelling of ontheffing tellen daarin mee als ‘voldoet’.
Maastricht: circa 0,4 procent krijgt een boete. Volgens de bijlage bij de brief blijft dat percentage in 2026 stabiel: ongeveer 350 van de ruim 90.000 passages per maand. In juni, juli en augustus droeg Maastricht 396, 385 en 315 overtredingen over aan het CJIB. Die cijfers komen van de gemeente zelf. Meer over de zone lees je op zero-emissiezone Maastricht.
Ontheffingen. Sinds 1 juli 2026 kun je ook voor een bestelauto met emissieklasse 5 een ontheffing aanvragen. Sinds de opening van het Centraal Loket op 1 juli 2024 kwamen er 9.660 aanvragen voor een langdurige ontheffing binnen. Van de afgehandelde aanvragen voor een landelijke ontheffing is 90 procent toegekend, 3 procent afgewezen en 7 procent niet in behandeling genomen. Een kwart van de aanvragen ging over voertuigen die niet elektrisch te krijgen zijn.
Brieven aan Euro 5-eigenaren. In mei en juni kregen 182.000 eigenaren van een Euro 5-bestelauto een brief dat ze vanaf 1 januari 2027 de zones niet meer in mogen.
Welke gemeenten wijken af?
Na de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart 2026 houden de meeste gemeenten vast aan hun zone. Volgens de brief wijken deze gemeenten af:
- Den Haag wil de bestaande zone ‘pauzeren’ en voertuigen met emissieklasse 6 tot en met 2035 blijven toelaten. De overgangsregels liggen landelijk vast, dus Den Haag kan dat niet zelf besluiten. De staatssecretaris praat erover met de gemeente. Zie ook zero-emissiezone Den Haag.
- Dordrecht voert de geplande zone niet meer in. Die stond oorspronkelijk voor 2026 gepland.
- Ede en Zaanstad wilden per 1 januari 2030 een zone invoeren. Dat gebeurt in deze coalitieperiode niet. Zie Ede en Zaanstad.
- Almere wil één van de drie eerder aangekondigde zones invoeren, per 1 januari 2028. Zie Almere.
- Leeuwarden, Wageningen en Hengelo overwegen een zone.
Wat blijft hetzelfde?
De Euro 5-grens blijft staan: vanaf 1 januari 2027 mag een bestelauto met emissieklasse 5 de zones niet meer in. Gemeenten en brancheorganisaties zeggen volgens de brief dat de vangnetten op orde zijn.
Voor bestelauto’s met emissieklasse 6 wil het kabinet de overgangsregeling laten aflopen op 1 januari 2029. Alle partijen steunen die datum, behalve Den Haag. Let op: in de regels staat nu nog 1 januari 2028. Het besluit voor 2029 is nog een ontwerp, zie Euro 6-bestelauto mag waarschijnlijk tot 2029 de zone in.
Er zijn ook afspraken gemaakt voor de periode na 2030:
- Dagontheffingen blijven bestaan. Ook na 2030 kun je per stad tot 12 keer per jaar een dagontheffing aanvragen.
- De ontheffing voor particulier gebruik, zoals een kampeerbus, loopt tot 1 januari 2030 in plaats van 1 januari 2028.
- De ontheffing voor plug-in hybride vrachtauto’s loopt per 1 januari 2030 af.
Die afspraken moeten nog worden vastgelegd in het ontheffingenbeleid van gemeenten of in het verkeersreglement (RVV 1990).
Wat weten we nog niet?
De brief noemt geen boetebedragen en geen nieuwe subsidies. Er staat niet in wanneer de gesprekken met Den Haag klaar zijn of wat eruit komt. Ook staat er niet welke soort ontheffing je precies kunt krijgen voor een Euro 5-bus: daarvoor gelden de gewone ontheffingsregels. De cijfers per gemeente zijn volgens het ministerie lastig te vergelijken, omdat steden op andere momenten borden wisselden en tijdelijk alleen waarschuwden.
Wat betekent dit voor jou?
Rijd je met een Euro 5-bestelbus in een stad met een zone? Dan heb je nog ruim twee maanden. Check met de zone-check of je kenteken na 1 januari 2027 nog welkom is. Kun je niet op tijd overstappen, kijk dan of je in aanmerking komt voor een ontheffing.
Heb je een Euro 6-bus, dan mag je officieel tot 1 januari 2028 de zones in, en waarschijnlijk tot 1 januari 2029. Volgens de brief liggen die overgangsregels landelijk vast, ook voor Den Haag.
Zoek je een elektrische opvolger, dan helpt de busvinder je op weg met jouw rit, lading en budget.